Encyklopedia - PZL

Skrót PZL noszą obecnie trzy polskie wytwórnie lotnicze. Przed II wojną światową była to tylko jedna wytwórnia: Pa&
  • 324;stwowe Zakłady Lotnicze. Państwowe Zakłady Lotnicze zostały założone w Warszawie w 1928 roku na bazie wcześniejszych Centralnych Warsztatów Lotniczych (CWL). Pierwszym ich produktem był licencyjny francuski samolot myśliwski Wibault 70, który pozwolił opanować technologię samolotów o konstrukcji metalowej. Wkrótce utalentowany konstruktor Zygmunt Puławski zaprojektował serię nowoczesnych górnopłatowych myśliwców: PZL P.1, P.6, P.7 i P.11. Ostatnie dwa typy były produkowane seryjnie i były standardowym wyposażeniem polskiego lotnictwa od 1933 do 1939. Ostatni wariant, PZL P.24, rozwinięty już po śmierci Puławskiego w katastrofie lotniczej, był eksportowany do 4 krajów świata. Seryjnie produkowane były ponadto: lekki bombowiec PZL.23 Karaś i nowoczesny średni bombowiec PZL.37 Łoś (jeden z najlepszych bombowców przed II wojną światową). PZL budowały również w małych ilościach samoloty sportowe (PZL.5, PZL.19, PZL.26) i łącznikowe (PZL Ł-2). Przed 1939 rokiem, PZL opracowały także projekty i prototypy samolotów myśliwskich (w tym PZL.50 Jastrząb) i samolotu pasażerskiego PZL.44 Wicher. PZL były największym polskim przedwojennym producentem samolotów. Od 1934 główny zakład PZL mieścił się w Warszawie na Okęciu i nosił oznaczenie PZL WP-1 (Wytwórnia Płatowców-1). Nowy oddział PZL WP-2 zbudowano tuż przed wojną w Mielcu, lecz dostarczał on jedynie komponentów, nie prowadząc samodzielnie produkcji. Oddział PZL WS-1 (Wytwórnia Silników-1) w Warszawie budował silniki lotnicze - przede wszystkim silniki gwiazdowe na licencji brytyjskiej firmy Bristol (Bristol Pegasus, Bristol Mercury). Podczas II wojny światowej, wszystkie fabryki zostały zniszczone, następnie po wojnie odbudowane. Zakłady PZL WP-1 zostały początkowo przeznaczone jako zaplecze studyjno-projektowe dla przemysłu lotniczego i nazwane CSS (Centralne Studium Samolotów), później znowu przejęły rolę wytwórni lotniczej pod nazwą WSK-4 (Wytwórnia Sprz&
  • 281;tu Komunikacyjnego 4), a od 1956: WSK-Okęcie. Pomimo nowej nazwy WSK, skrót PZL był wciąż używany w oznaczeniach nowych projektów. WSK-Okęcie rozwijała i produkowała głównie lekkie samoloty sportowe, szkolne, wielozadaniowe i rolnicze. Najbardziej znanymi konstrukcjami są: PZL-104 Wilga (wielozadaniowy) i PZL-106 Kruk (rolniczy). Po 1989 roku zakłady powróciły do tradycyjnej nazwy: PZL "Warszawa-Okęcie", od 1995 PZL "Warszawa-Okęcie" S.A.. Druga wytwórnia, dawna PZL WP-2, nazwana po wojnie WSK-Mielec, stała się największym po wojnie polskim producentem samolotów. Początkowo produkowano w niej (w kooperacji ze Świdnikiem) licencyjne radzieckie samoloty: dwupłatowe samoloty wielozadaniowe An-2 i myśliwce odrzutowe MiG-15 (jako Lim-1 i Lim-2) oraz MiG-17 (jako Lim-5 i Lim-6). Wytwórnia produkowała także samoloty odrzutowe polskiej konstrukcji: szkolno-treningowe TS-11 Iskra i rolnicze M-15 Belphegor (na eksport dla ZSRR). Od lat 80-tych XX wieku wytwórnia produkuje głównie własne wersje rozwojowe konstrukcji licencyjnych, jak samolot rolniczy M-18 Dromader i lekki samolot transportowy M-28 Skytruck/Bryza. Po 1998 wytwórnia została przekształcona w spółkę akcyjną o nazwie: Polskie Zak&
  • 322;ady Lotnicze S.A., w skrócie: PZL-Mielec. W 1951 zbudowano trzecią powojenną wytwórnię lotniczą: WSK-&
  • 346;widnik w Świdniku, w 1957 przemianowaną na WSK "PZL-Świdnik". Od 1956 wytwórnia stała się jednym z głównych światowych producentów śmigłowców, produkując śmigłowce Mi-1 (jako SM-1 i SM-2) oraz Mi-2 na radzieckiej licencji. Świdnik stał się wyłącznym producentem szeroko rozpowszechnionego Mi-2. Od końca lat 80-tych, Świdnik produkuje zaprojektowany w Polsce śmigłowiec W-3 Sokół. Po 1991 roku, wytwórnia zmieniła nazwę na PZL-Świdnik. Obecnie produkuje również szybowce i części dla innych światowych wytwórców.

    Linki zewnętrzne:

  • [http://www.pzl-okecie.com.pl/ Strona PZL Warszawa-Okęcie]
  • [http://www.pzlmielec.pl/ Strona PZL Mielec]
  • [http://www.pzl.swidnik.pl/ Strona PZL Świdnik] Lista głównych konstrukcji PZL (data oblotu prototypu / rozpoczęcia produkcji). Kursywą oznaczone prototypy:
    PZL (przed 1939)
    PZL-SPAD S.61myśliwiec, 1-silnikowy dwupłat, 1928/1929 (licencyjny)
    PZL Wibault 7myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1929/1930 (licencyjny)
    PZL P.1prototyp myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, 1929/-
    PZL &
  • 321;.2
  • łącznikowy, 1-silnikowy górnopłat, 1929/1931
    PZL.3projekt bombowca, 4-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.4prototyp samolotu pasażerskiego, 3-silnikowy górnopłat, 1932/-
    PZL.5sportowy, 1-silnikowy dwupłat, 1930/1931
    PZL P.6prototyp myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, 1930/-
    PZL P.7myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1930/1932
    PZL.8projekt wodnosamolotu szkolnego, 1-silnikowy dwupłat, -/-
    PZL P.8prototyp myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, 1931/-
    PZL.9projekt wodnosamolotu obserwacyjnego, 1-silnikowy górnopłat, -/-
    PZL P.9projekt myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, -/-
    PZL P.10projekt myśliwca, 1-silnikowy górnopłat, -/-
    PZL P.11myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1931/1934
    PZL.12prototyp sportowego samolotu-amfibii, 1-silnikowy górnopłat, 1931/-
    PZL.13projekt sześciomiejscowego samolotu pasażerskiego, 1-silnikowy dolnopłat, 1930/1931
    PZL.15projekt wodnosamolotu obserwacyjnego, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.16pasażerski (prototyp), 1-silnikowy górnopłat, 1932/-
    PZL.17pasażerski (projekt), 1-silnikowy górnopłat, -/-
    PZL.18projekt wodnosamolotu torpedowego, 2-silnikowy górnopłat, -/-
    PZL.19sportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1932/-
    PZL.22doświadczalny (prototyp), 1-silnikowy bezogonowiec, 1934/-
    PZL.23 Karaślekki bombowiec, 1-silnikowy dolnopłat, 1934/1936
    PZL P.24myśliwiec, 1-silnikowy górnopłat, 1933/1936
    PZL.26sportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1934/-
    PZL.27pasażerski (prototyp), 3-silnikowy górnopłat, 1934/-
    PZL.30 Żubrśredni bombowiec, 2-silnikowy górnopłat, 1936/1938
    PZL.37 Łośśredni bombowiec, 2-silnikowy dolnopłat, 1936/1938
    PZL.38 Wilkprototyp myśliwca, 2-silnikowy dolnopłat, 1938/-
    PZL.42lekki bombowiec (prototyp), 1-silnikowy dolnopłat, 1936/-
    PZL.43lekki bombowiec, 1-silnikowy dolnopłat, 1936/1939
    PZL.44 Wicherpasażerski (prototyp), 2-silnikowy dolnopłat, 1938/-
    PZL.45 Sokółprojekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.46 Sumlekki bombowiec, 1-silnikowy dolnopłat, 1938/-
    PZL.48 Lampartprojekt myśliwca, 2-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.49 Miśprojekt bombowca średniego, 2-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.50 Jastrz&
  • 261;b
  • prototyp myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, 1939/-
    PZL.53 Jastrz&
  • 261;b II
  • projekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.54 Ryśprojekt myśliwca, 2-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.56 Kaniaprojekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
    PZL.62projekt myśliwca, 1-silnikowy dolnopłat, -/-
    CSS -> WSK-Okęcie -> PZL "Warszawa-Okęcie"
    CSS-13wielozadaniowy, 1-silnikowy dwupłat, 1948 (licencja Po-2)
    LWD Junakszkolny, 1-silnikowy dolnopłat, 1948/1951
    Jak-12wielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1956 (licencja radziecka)
    PZL-101 Gawronrolniczy i wielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1958/1960
    PZL-102 Kossportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1958/1959
    PZL-104 Wilgawielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1963/1964
    PZL-105 Flamingwielozadaniowy, 1-silnikowy górnopłat, 1989/-
    PZL-106 Krukrolniczy, 1-silnikowy dolnopłat, 1973/1977
    PZL-110 Koliberszkolny i sportowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1978 (licencja SOCATA Rallye 100ST)
    PZL-130 Orlikszkolno-treningowy turbośmigłowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1984/1992
    WSK-Mielec -> PZL-Mielec
    LWD Szpaksportowy i turystyczny, 1-silnikowy dolnopłat, 1945/1948
    LWD &
  • 379;ak
  • sportowy i turystyczny, 1-silnikowy dolnopłat, 1947/1948
    TS-8 Biesszkolno-treningowy, 1-silnikowy dolnopłat, 1955/1957
    An-2transportowy i wielozadaniowy, 1-silnikowy dwupłat, 1960 (licencja radziecka)
    Lim-1myśliwiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1953 (licencja MiG-15)
    Lim-2myśliwiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1954 (licencja MiG-15bis)
    Lim-5myśliwiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1956 (licencja MiG-17)
    Lim-6szturmowiec odrzutowy, 1-silnikowy, 1961
    TS-11 Iskraszkolno-treningowy odrzutowy, 1-silnikowy, 1960/1963
    M-15 Belphegorrolniczy odrzutowy, 1-silnikowy dwupłat, 1973/1976
    M-18 Dromaderrolniczy, 1-silnikowy dolnopłat, 1976/1978
    M-28 Skytruck / Bryzalekki transportowy turnośmigłowy, 2-silnikowy górnopłat, 1984 (rozwinięcie licencji An-28)
    M-20 Mewaturystyczny i wielozadaniowy, 2-silnikowy, 1979/1989 (licencja Piper Seneca II)
    M-21 Dromader Minirolniczy, 1-silnikowy, 1987/
    M-24 Dromader Superrolniczy i pożarniczy, 1-silnikowy, 1987/
    M-25 Dromader Mikrorolniczy, 1-silnikowy, 1987/
    M-26 Iskierkaszkolny, 1-silnikowy dolnopłat, 1986/
    M-93 Iryda / M-96szkolno-treningowy odrzutowy, 2-silnikowy, 1985/1992
    WSK "PZL &
  • 346;widnik" -> PZL-Świdnik
  • PZL SM-1lekki śmigłowiec (1+2 miejscowy), 1957 (licencja Mi-1)
    PZL SM-2lekki śmigłowiec (1+4 miejscowy), 1962
    Mi-2śmigłowiec (2+8 miejscowy), 1966 (licencja radziecka)
    W-3 Sokółśmigłowiec (2+12 miejscowy), 1979/1987
    PZL SW-4lekki śmigłowiec (1+4 miejscowy),

    Chcesz wypromować swoją stronę w internecie?? - nie zwlekaj pozycjonowanie stron w Luman.biz to rozsądny wybór
    2005 U Lumana
    mapka dziedzin wiedzy - zawartych w encyklopedii
    These materials are based on Wikipedia and licensed under the GNU FDL
    Pacotes TurĂ­sticos|Personal Loans|Loans|Duwayne Burnside|Loans


  • Solidny Hosting
    Bezawaryjny hosting dla profesjonalistów.
    nazwa.pl